Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz dokonać zmiany ustawień dla plików cookies w Swojej przeglądarce.

Kiła kapustnych

Plasmodiophora brassicae

Ciasny płodozmian

Bardzo dobra, w ostatnich latach w Polsce, koniunktura na rzepak sprawia, że jest on bardzo chętnie uprawiany i w efekcie wiele gospodarstw łamie zasady prawidłowego płodozmianu, siejąc go na tym samym stanowisku częściej niż co cztery lata. Wynikiem tego jest pojawienie się kiły kapustnych – typowej choroby płodozmianowej.
Product Manager
Michał Kochański

Szybki rozwój

Sprawcą choroby jest patogen należący do królestwa pierwotniaków (Protozoa). Rozwojowi choroby sprzyja niskie pH gleby, wysoka temperatura (optymalna 20-22°C) i duża wilgotność (dobre warunki stwarzają gleby zlewne z niedostatecznym dostępem powietrza). Żywicielami kiły kapustnych są warzywa kapustne, chwasty z rodziny krzyżowych (np. samosiewy rzepaku), rośliny rolnicze (rzepak, rzepik, gorczyca) i inne gatunki, w tym niektóre trawy. Choroba rozprzestrzenia się przez brudne maszyny i narzędzia rolnicze (często maszyny z importu), obuwie, deszcz, wodę gruntową, obornik, dziką zwierzynę, a także z drobinami gleby niesionymi przez wiatr. Problemem jest zdolność pasożyta do przetrwania (ponad 10 lat w glebie) i jego odporność na niekorzystne warunki środowiska (mróz, susza, brak żywiciela) - praktycznie niemożliwe jest jego zwalczanie. Zarodniki pływkowe kiły potrafią kilkukrotnie w sezonie powtarzać cykl zakażania roślin sąsiadujących, co bardzo przyspiesza rozwój choroby na polu.

Doraźne zwalczanie

Obecnie nie ma metody doraźnego skutecznego zwalczania kiły, a jedyną metodą uzdrowienia zainfekowanej gleby jest zastosowanie przerwy minimum 8 letniej w uprawie rzepaku i innych roślin żywicielskich na danym polu.

Ograniczenie rozwoju

Możemy zapobiegać pojawieniu się i ograniczać rozwój już będącej na polu choroby, stosując poniższe zalecenia:
  • najważniejsze to zachowanie prawidłowych 3–4 letnich przerw w uprawie rzepaku i roślin żywicielskich na polu,
  • dbać o poprawną strukturę i stosunki wodne w glebie,
  • bezwzględne niszczyć chwasty krzyżowe w roślinach następczych rzepaku nie tylko na polu, ale też wokół niego (miedze, nieużytki),
  • dbać o prawidłowe pH gleby (zalecane wapnowanie),
  • koniecznie uzupełniać nawożenie w minerały, szczególnie w związki boru, a nawozić tylko obornikiem pochodzącym od zwierząt karmionych roślinami nie porażonymi kiłą,
  • niszczyć tzw. 'zielone mosty' - po zbiorach rzepaku przyorać resztki pożniwne i zniszczyć samosiewy oraz chwasty,
  • zabiegi uprawowe na polach porażonych ograniczać do minimum i dbać o czystość maszyn i obuwia,
  • przy podwyższonym ryzyku wystąpienia choroby nie przyspieszać zbytnio terminów siewu - lekko opóźniony siew to niższa temperatura utrudniająca rozwój choroby (wysiew odmian o dużym wigorze i szybkości rozwoju jesiennego - np. MARATHON F1 z RAPOOL).

Rzepak dalej w uprawie

Chcąc dalej uprawiać rzepak na polach zakażonych przez kiłę, możemy wysiewać specjalne odmiany o dużej tolerancji na tego patogena. Przy ich wyborze warto wiedzieć, że obecnie na rynku wszystkie z nich posiadają ten sam profil odporności. Sprawdzoną przez ostatnie kilka lat propozycją jest pierwszy na rynku taki rzepak MENDEL F1 i nowszy MENDELSON F1 z RAPOOL - odporne na obecnie występujące rasy kiły kapustnych.

Dyskwalifikacja plantacji

Kiła kapustnych to zgrubienia (guzy) owalne pojedyncze lub całe skupienia narośli różnych kształtów i wielkości na korzeniu, początkowo jasno żółte, które potem brunatnieją, gniją i rozkładają się - całkowicie uszkadzają wiązki przewodzące w korzeniu, co hamuje transport wody i składników pokarmowych w roślinie. Na wiosnę widać na polu zahamowanie wzrostu rzepaku, przyspieszone pąkowanie i kwitnienie, często jednak całe rośliny umierają i plantacja kwalifikuje się do likwidacji.
Product Manager
Michał Kochański